حرکت (Movement)
تاریخ انتشار : 1404/07/04
مقدمه:
حرکت یکی از بخشهای کلیدی ماجراجوییها و مبارزات D&D هست. چه شنا کردن توی رودخونه خروشان باشه، چه یواشکی رفتن توی راهروی تاریک یه سیاهچال، یا حتی بالا رفتن از یه شیب خطرناک کوهستان.
خلاصهسازی حرکت توسط DM:
خیلی وقتا دیام (DM) نیازی نمیبینه مسافت و زمان رو دقیق حساب کنه و حرکت رو خلاصه میکنه. مثلاً:
«از دل جنگل رد میشین و عصر روز سوم به ورودی سیاهچال میرسین.»
یا حتی داخل یه سیاهچال بزرگ یا شبکه غارها:
«بعد از کشتن نگهبان ورودی دژ باستانی دورفها، نقشه تونو نگاه میکنین و مسیر پرپیچ و خم رو دنبال میکنین تا میرسین به یه پرتگاه که فقط یه پل باریک سنگی از روش رد میشه.»
قوانین محاسبهی زمان سفر (Travel Time):
بعضی وقتها لازمه دقیق بدونیم چقدر طول میکشه از یه نقطه به نقطهی دیگه برسیم. این زمان میتونه بر اساس روز، ساعت یا دقیقه حساب بشه.
دو عامل اصلی توی محاسبهی زمان سفر تأثیر دارن:
سرعت موجودات (Speed) – همون مقدار فیت (feet) که هر موجود در هر راند یا هر روز میتونه حرکت کنه.
سرعت سفر (Travel Pace) و نوع زمین (Terrain) – اینکه با چه سرعتی پیش میرن (آروم، عادی، سریع) و اینکه روی چه نوع زمین و با چه سختی ای دارن حرکت میکنن (جنگل، بیابون، کوهستان، و غیره).
سرعت موجودات (Speed):
موجودات مختلف میتونن چند نوع سرعت مختلف داشته باشن که با هم بررسیشون میکنیم.
سرعت راه رفتن (Walking Speed):
این نوع سرعت، همون سرعت پیشفرضی هست که در مورد هر موجودی مطرح میشه و در کرکتر شیت هم دیده میشه. یعنی سرعت راه رفتن اون موجود روی زمین.
منظور از سرعت (یا سرعت راه رفتن)، مقدار حرکتتون بر روی زمین در یک نوبته. مثلا وقتی میگیم سرعت یه موجودی 30 فیته، یعنی در نوبت خودش، حداکثر تا 30 فیت میتونه از جایی که هست، جابجا بشه.
این مورد رو نژادتون دقیقا تعیین میکنه. پس برای دونستن اینکه سرعت شخصیتتون چقدر هست به صفحه نژادتون مراجعه کنید.
معمولا سرعت اکثر نژاد ها بین 25 تا 35 فیته.
سرعت پرواز کردن (Flying Speed):
یه سری از نژاد ها و موجودات به طور ذاتی قدرت پرواز دارن یا ممکنه بعضی از اثرات جادویی و اسپل ها به شما به طور موقت قابلیت پرواز بده.
این به معنی میزان جابجایی شما در هوا در یک نوبت هست.
موجوداتی که میتونن پرواز کنن آزادی حرکت زیادی دارن و کلی مزیت دارن، ولی یه خطر هم هست: سقوط کردن.
اگه یه موجود پرنده به تحت تاثیر اثری قرار بگیره که باعث بشه Prone بشه، سرعتش به صفر برسه، یا به هر طریقی نتونه حرکت کنه، میفته پایین.
البته اگه توانایی شناور موندن تو هوا (Hover) رو داشته باشه یا با جادویی مثل اسپل fly تو هوا نگه داشته شده باشه، اونوقت نمیافته.
سرعت شنا کردن (Swimming Speed):
یه سری از موجودات و نژاد ها هم هستن که به طور ذاتی قابلیت شنا کردن دارن. ممکن هم هست که یه سری از اثرات جادویی یا اسپل ها به شما به طور موفقت قابلیت شنا کردن بدن.
این به معنی میزان جابجایی شما در آب در یک نوبته.
سرعت بالا رفتن (Climbing Speed):
بعضی از موجودات یا نژاد ها هستن که قابلیت بالا رفتن از صخره ها، کوه ها، ساختمونا، درختا و سازه ها رو بدون هیچ دشواری ای دارن.
اگر موجودی این قابلیت رو داشته باشه، سرعت بالا رفتن میگیره.
این به معنی میزان جابجایی شما هنگامی که دارید از چیزی بالا میرید در یک نوبت هست.
نکات:
اگر بیشتر از یه سرعت داشته باشی، مثلاً سرعت راه رفتن و سرعت پرواز، میتونی وسط حرکتت بین اونها جابهجا بشی. هر بار که سرعتتو عوض میکنی، باید مسافتی که تا حالا حرکت کردی رو از سرعت جدیدت کم کنی.
نتیجه نشون میده که هنوز چقدر میتونی حرکت کنی. اگه نتیجه ۰ یا کمتر بشه، دیگه نمیتونی توی اون حرکت از اون سرعت استفاده کنی.
مثال: فرض کن سرعت راه رفتنت 30 فیت باشه و به خاطر اسپل Fly سرعت پروازت 60 فیت.
میتونی اول 20 فیت پرواز کنی، بعد 10 فیت راه بری (چون سرعت راه رفتنت نهایت 30 فیته، نمیتونی بیشتر از 10 فیت راه بری)، و بعد دوباره بپری هوا و 30 فیت دیگه پرواز کنی
در واقع تو به اندازه بیشترین سرعتی که داری میتونی حرکت کنی، نه مجموع کل سرعتات. مثلا تو مثال بالا تو یه سرعت پرواز 60 فیت داری و یه سرعت راه رفتن 30 فیت. یعنی به اندازه 60 فیت نهایت میتونی حرکت کنی و نه 90 فیت.
تو میتونی اون 60 فیت سرعتت رو تقسیم کنی بین انواع حرکتت. مثلا تو همین مثال اگه تو 60 فیت سرعت پرواز داری، میتونی 30 فیتشو اول راه بری و 30 فیتش رو پرواز کنی.
اگه مثلا 45 فیتش رو پرواز کرده باشی، دیگه نمیتونی راه بری (چون 45 فیت از 30 فیت بزرگتره و انگار کل سهمیه راه رفتنت که 30 فیت بوده رو تموم میکنه) و اگه بخوای (یعنی مجبور نیستی)، میتونی15 فیت بقیه ش رو هم پرواز کنی.
حالا فرض کن تو همین مثال، اول 10 فیت راه بری. یعنی 10 فیت از سرعت راه رفتنت که 30 فیت بود و مجموع سرعتت (که میشد بیشتر سرعتی که داشتی که سرعت پروازت بود و 60 فیت بود) کم میشه. یعنی شما بعدش میتونی 20 فیت راه بری، 50 فیت پرواز کنی، مجموع سرعت باقی مونده ت هم 50 فیته. حالا تصمیم میگیری که 10 فیت پرواز کنی. اونوقت 10 فیت دیگه از سرعت راه رفتن و سرعت پروازت و مجموع سرعتت کم میشه. یعنی بعدش میتونی 10 فیت راه بری، 40 فیت پرواز کنی و مجموع سرعت باقی مونده تم 40 فیت هست. حالا دوباره 10 فیت دیگه هم پرواز میکنی. دوباره 10 فیت دیگه از سرعت راه رفتنت و پروازت و مجموع سرعتت کم میشه. یعنی سرعت راه رفتنت به 0 میرسه و تو دیگه نمیتونی راه بری. سرعت پروازت و مجموع سرعت باقی مونده تم 30 فیت میشه. حالا 30 فیت بقیه رو میتونی فقط پرواز کنی.
پس نکته طلاییش اینه که اگه چند تا سرعت داری و یکیش از بقیه بیشتره، اول از اون سرعتت سعی کنی استفاده کنی که عددش کمتره تا بتونی تمام پتانسیل حرکتیتو استفاده کنی.
بالا رفتن، شنا کردن و خزیدن (Crawl):
وقتی داری از جایی بالا میری یا توی آب شنا میکنی یا در حال خزیدنی، هر یه فوتی که حرکت میکنی، یکی دیگه هم اضافه حساب میشه. یعنی عملاً دو برابر انرژی میبره.
اگه زمین سخت باشه (مثلاً سطح لیز یا پر از مانع)، هر فوت حرکت، سه فوت خرجت میشه.
حالا اگه موجودت سرعت مخصوص بالا رفتن (Climbing Speed) یا شنا کردن (Swimming Speed) داشته باشه، دیگه این قانون روش حساب نمیشه و راحتتر حرکت میکنه (به صورت عادی به اندازه سرعت اون حرکتش، حرکت میکنه)
دانجن مستر میتونه بگه اگه داری از یه دیوار صاف و لیز میری بالا یا چیزی که دستگیره درست و حسابی نداره، باید یه چک (Athletics) موفق بزنی.
همینطور اگه بخوای توی آبهای خروشان جلو بری، ممکنه لازم بشه یه چک (Athletics) خوب دربیاری.
سرعت سفر (Travel Pace):
بیانگر اینه که گروه توی یه بازهی زمانی چقدر راه میره. و اینکه اون سرعت چه اثراتی روی شخصیتها داره.
وقتی گروه ماجراجوها در حال حرکت هستن، میتونن با سه سرعت مختلف پیش برن: عادی (Normal)، سریع (Fast) یا کند (Slow).
سریع (Fast Pace):
اگه به صورت سریع به حرکتتون ادامه بدید، باعث میشه کمتر متوجه محیط اطرافشون بشید (مثلاً احتمال دیدن تله یا کمین کمتره).
5 واحد از امتیاز آگاهی غیرفعالتون (Passive Percerption) کم میشه.
سرعتتون 400 فیت در دقیقه یا 4 مایل در ساعت یا 30 مایل در روز (8 ساعت) هست.
عادی (Normal Pace):
حالت استاندارده، بدون مزایا یا جریمهی خاص.
سرعتتون در این حالت 300 فیت در دقیقه یا 3 مایل در ساعت یا 24 مایل در روز (8 ساعت) هست.
کند (Slow Pace):
به گروه اجازه میده آرومتر حرکت کنن، یواشکی جلو برن و دقیقتر محیط رو بگردن. حتی میتونن موجوداتی که در مسیرشون میبینن رو غافلگیر (Surprise) کنن یا پنهانی بهشون حمله کنن (Sneak Attack).
میتونید به صورت مخفیانه (Stealth) به حرکتتون ادامه بدید.
سرعتتون 200 فیت در دقیقه یا 2 مایل در ساعت یا 18 مایل در روز (8 ساعت) هست.
سفر اجباری (Forced March):
به طور کلی، پیشفرض اینه که شخصیتها ۸ ساعت در روز سفر میکنن.
ولی میتونن بیشتر از این هم راه برن، اما با خطر خستگی (Exhaustion) روبهرو میشن.
برای هر ساعت اضافه بعد از ۸ ساعت، سرعت گروه کم نمیشه. مثلا اگه دارن با سرعت عادی حرکت میکنن، بعد 8 ساعت میتونن 3 مایل در ساعت حرکت کنن.
ولی در پایان هر ساعت اضافه، هر شخصیت باید یه نجات استقامت (Constitution saving throw) بده.
درجه سختی (DC) نجات برابر هست با:
۱۰ + ۱ برای هر ساعت اضافه بعد از ۸ ساعت.
اگه نجات رو خراب کنن، شخصیت یه سطح خستگی (Exhaustion) میگیره.
مثال:
گروهی با سرعت عادی حرکت میکنه و بعد از ۸ ساعت میخوان ۲ ساعت دیگه ادامه بدن.
در پایان ساعت نهم، باید هر نفر نجات استقامت بده در برابر DC 11.
در پایان ساعت دهم، نجات استقامت علیه DC 12.
هر کسی که خراب کنه، یه سطح خستگی میگیره.
مرکبها و حامل ها (Mounts and Vehicles):
برای بازههای کوتاه (حداکثر یک ساعت)، خیلی از حیوانات سریعتر از آدمیزاد حرکت میکنن.
سوارکاری: یه شخصیت که سوار حیوونشه (مثل اسب)، میتونه با یورتمه/تاخت (Gallop) تقریباً یه ساعت حرکت کنه.
توی این حالت، اون شخصیت میتونه در همون بازهی زمانی دو برابر سرعت "Fast Pace" حرکت کنه.
تغییر مرکب (Fresh Mounts):
اگه هر ۸ تا ۱۰ مایل یه مرکب تازه آماده باشه (مثلاً اسب جدید)، شخصیتها میتونن مسافت خیلی بیشتری رو با همین سرعت بالا طی کنن.
ولی این شرایط معمولاً فقط تو مناطق خیلی پرجمعیت (مثل شهرهای بزرگ یا جادههای اصلی) فراهم میشه.
توی طبیعت یا مناطق دورافتاده، همچین امکانی تقریباً وجود نداره.
حامل های زمینی:
شخصیتهایی که توی گاری، درشکه یا هر وسیلهی زمینی دیگه هستن، مثل حالت عادی میتونن سرعت سفر خودشون رو انتخاب کنن (کند/معمولی/سریع)
حامل های آبی (کشتیها و قایقها):
مسافران محدود به سرعت خود کشتی هستن . توی وسیلههای آبی، قوانین سرعت دیگه تاثیری ندارن. یعنی نه جریمهی سرعت زیاد براشون هست، نه مزیت سرعت کم.
بسته به نوع کشتی و اندازهی خدمه، یه کشتی میتونه حتی تا ۲۴ ساعت در روز حرکت کنه (به خاطر شیفتی بودن ملوانها).
مرکبها و وسایل خاص:
بعضی مرکبها مثل پگاسوس (Pegasus) یا گریفون (Griffon)، سرعت خیلی بالاتری دارن.
بعضی وسایل جادویی هم مثل فرش پرنده (Carpet of Flying) اجازه میدن که خیلی سریعتر سفر کنید.
زمین دشوار (Difficult Terrain):
سرعتهایی که تو بالا گزارش داده شده، برای شرایط ساده و راحت حساب شدهان: مثل جادههای صاف، دشتهای باز یا راهروهای تمیز و مستقیم توی دانجن.
ولی ماجراجوها خیلی وقتا با محیطهایی مواجه میشن مثل: جنگلهای انبوه، باتلاقهای عمیق، خرابههایی پر از آوار، کوههای شیبدار و سختگذر، زمینهای یخزده که همشون زمین دشوار حساب میشن.
حرکت در زمین دشوار، باعث میشه که سرعت شما نصف سرعت معمولی میشه و هر ۱ فوت حرکت روی زمین دشوار، معادل ۲ فوت سرعت حساب میشه.
حتی اگه چند عامل به صورت همزمان یک ناحیه رو زمین دشوار کرده باشن، قانون همینه (1 فوت حرکت در زمین دشوار = 2 فوت)
نتیجه: توی بازههای زمانی مختلف (یک دقیقه، یک ساعت یا یک روز)، شما فقط نصف مسافت معمولی رو میتونید طی کنید.
حرکت اطراف موجودات دیگه:
وقتی داری حرکت میکنی، میتونی از فضای یه موجود غیر دشمن رد بشی (مثلاً همتیمیهات).
ولی اگه موجود دشمن باشه، فقط در صورتی میتونی از فضای اون رد بشی که اختلاف اندازهتون حداقل دو درجه باشه (مثلاً تو Medium باشی و اون Huge باشه یا برعکس).
اگه به عنوان مثال اندازه جفتتون Medium باشه و اون موجود دشمنت باشه، به هیچ وجه نمیتونه از ناحیه ای که اون موجود اشغال کرده عبور کنی.
نکته مهم: فضای یه موجود دیگه (چه دوست چه دشمن) برای تو همیشه زمین سخت (Difficult Terrain) حساب میشه. یعنی هر 1 فیت حرکت داخل فضای اون = 2 فیت مصرف میکنه.
مثلا اگه تو اندازه ت Medium باشه و اون دشمنت اندازه ش Huge باشه، تو میتونی تو ناحیه ش حرکت کنی، ولی اون ناحیه برات زمین دشوار حساب میشه.
و در نهایت، هیچ وقت نمیتونی حرکتت رو توی فضای یه موجود دیگه تموم کنی (نه کنار دوست، نه کنار دشمن).
راه رفتن تو یه جای کوچیکتر:
یه موجود میتونه از یه جای تنگ عبور کنه، به شرطی که اون فضا اندازه موجودی باشه که یه سایز کوچیکتر از خودش هست. یعنی مثلا یه موجود Large میتونه از یه راهرو که فقط ۵ فیت عرض داره رد بشه.
حین عبور از این جای تنگ:
برای هر فیت حرکتی که میره، باید یک فیت اضافی هم خرج کنه.
حملهها و چکهای چابکیش (Dexterity) (و چک های تخصص زیر مجموعه چابکیش) با Disadvantage انجام میشن.
و حملهها به خودش Advantage دارن وقتی تو اون جای کوچیکه.
پریدن (Jump):
قدرت (Strength)ت تعیین میکنه که چقدر میتونی بپری.
پرش طولی (Long Jump):
وقتی پرش طولی انجام میدی، میتونی به تعداد فوتهایی بپری که معادل امتیاز قدرتته، اگر قبل از پرش حداقل ۱۰ فوت حرکت کرده باشی.
اگه بخوای از جا پرش طولی کنی (بدون اینکه حداقل 10 فوت رو حرکت کنی)، فقط میتونی نصف این فاصله (نصف امتیاز قدرتت) رو بپری. هر فوتی که هنگام پرش طی میکنی، یه فوت از حرکتت کم میکنه.
این قانون فرض میکنه ارتفاع پرشت مهم نیست، مثلا وقتی میخوای یه جوی آب یا پرتگاه رو رد کنی.
به انتخاب DM، ممکنه لازمت بشه یه چک (Athletics) با DC 10 بزنی تا از یه مانع کوتاه رد بشی (مثلا یه دیوار کوتاه یا پرچین که بلندیش حداکثر یه چهارم فاصله پرشه). اگه موفق نشی، بهش برخورد میکنی.
وقتی فرود میآیی روی زمین دشوار، باید یه چک (Acrobatics) با DC 10 بزنی تا روی پا فرود بیای؛ اگه موفق نشی، روی زمین میافتی. (Prone میشی)
پرش عمودی (High Jump):
وقتی پرش عمودی انجام میدی، میتونی به ارتفاعی بپری که برابر با ۳ + اصلاح کننده قدرتته، اگر قبل از پرش حداقل ۱۰ فوت حرکت کرده باشی.
اگه بخوای از جا پرش عمودی کنی (بدون طی کردن حداقل 10 فوت قبلش)، فقط نصف این ارتفاع رو میتونی بپری. هر فوتی که میپری، یه فوت از حرکتت کم میکنه.
در بعضی شرایط، DM ممکنه اجازه بده یه چک (Athletics) بزنی تا بالاتر از حد معمول بپری.
تو پرش میتونی دستهات رو نصف قد خودت بالاتر از خودت دراز کنی، یعنی میتونی چیزی رو که ارتفاعش برابر با ارتفاع پرش + ۱٫۵ برابر قد خودته، لمس کنی.